Câu 3+4 (6₫) Ngoại ứng tích cực/tiêu cực & Sự vô hiệu quả kinh tế *

Câu hỏi: Làm rõ ngoại ứng tích cực/tiêu cực và sự vô hiệu quả kinh tế. (giải thích, chứng minh bằng đồ thị)

  1. Ngoại ứng tích cực là những lợi ích mà bên này tạo ra cho bên kia mà không nhận được thù lao
  2. Ngoại ứng tiêu cực là khi hoạt động của một bên áp đặt chi phí cho các bên khác mà chưa phải chịu trách nhiệm bồi hoàn
  • Ngoại ứng là những tác động đến các lợi ích của chi phí nằm ở bên ngoài thị trường
  • Yếu tố ngoại ứng xuất hiện khi 1 quyết định SX hoặc tiêu dùng của 1 hoặc 1 số cá nhân tác động trực tiếp đến việc SX hoặc tiêu dùng của người khác mà không thông qua giá cả thị trường.
  • Ngoại ứng bao gồm ngoại ứng tích cực và ngoại ứng tiêu cực: (Ngoại ứng có thể tạo ra tác động tích cực hoặc tiêu cực cho những người khác, dẫn đến sự chênh lệch giữa chi phí hoặc lợi ích cá nhân với chi phí hoặc lợi ích XH, bởi vì không có hoạt động thị trường nào có thể chi phối được ngoại ứng)

#1. Ngoại ứng tích cực  là những lợi ích mà bên này tạo ra cho bên kia mà không nhận được thù lao

VD: Giả sử không có ngoại ứng tiêu cực, đối với một doanh nghiệp trồng rừng

Ngoại ứng tích cực

Đồ thị ngoại ứng tích cực

MSB: lợi ích cận biên của XH
MEB: lợi ích cận biên ngoại ứng
MPB: lợi ích của doanh nghiệp
MSB=MPB+MEB
 
Tại A, chưa tính đến MEB -> SX tại Q1
Tại B, đã tính đến MEB -> khuyến khích tăng từ Q1 lên Q2
Tam giác ABC chính là ảnh hưởng ngoại ứng tích cực mang lại

Trong quá trình tạo ra rừng, doanh nghiệp đã làm lợi cho con người.

Khi đó, những lợi ích mà cộng đồng được hưởng được gọi là lợi ích cận biên ngoại ứng MEB

Cùng 1 khoảng chi phí bỏ ra trồng rừng thì lợi ích XH: MSB=MPB+MEB

  • Theo quan điểm của XH,  để có được lợi ích này với chi phí P1 thì sản lượng phải là Q1 <-> doanh nghiệp sẽ sản xuất quá ít rừng
  • Nếu với sản lượng Q1, chí phí XH là P1 tức là P1>P2
    => Với ngoại ứng tích cực, XH luôn mong doanh nghiệp SX nhiều hơn hoặc phải có chính sách hỗ trợ phát triển (P1-P2)

Diện tích tam giác ABC là phần lợi ích XH được hưởng không do doanh nghiệp bỏ ra

==> Hoạt động phát triển doanh nghiệp tạo ra rất nhiều lợi ích nhưng lại không thu hết được -> đó là vô hiệu quả kinh tế.

#2. Ngoại ứng tiêu cực là khi hoạt động của một bên áp đặt chi phí cho các bên còn lại mà chưa phải chịu trách nhiệm bồi hoàn

VD: 1 doanh nghiệp luyện kim đã xả nước độc ra sông mà không phải chịu một chi phí nào (phân tích: đối tác là ngư dân; đổ nước độc -> sông ô nhiễm->cá chết->giảm thu nhập ngư dân+gây bệnh cho những nhà quanh sông->chi phí đi khám => tổn thất <-> doanh nghiệp đã áp đặt chi phí cho ngư dân và cáchooj tiêu dùng khi đưa ra quyết định SX của mình)

Đồ thị ngoại ứng tiêu cực

MPC_chi phí cận biên của doanh nghiệp
MSC_chi phí cận biên của XH do có ảnh hưởng ngoại ứng
MEC_chi phí cận biên của ngoại ứng

MEC dốc lên từ 0 vì không sản xuất nên không có ảnh hưởng

  • Tại B, chưa tính đến MEC -> SX là Q1, P1; lúc này, doanh nghiệp áp đặt chi phí lên người dân làm nghề cá mà chưa phải chịu trách nhiệm bồi hoàn.
  • Tại A, đã tính đến MPC, SX tại Q2 và P2

Xét về mặt XH, để có thép thì chi phí mà XH phải bỏ ra là MSC=MPC+MEC

Trên đường doanh nghiệp chấp nhận giá, nếu sản phẩm vẫn bán tại P1, sản lượng mà XH mong muốn phải là Q2 => Q2<Q1, như vậy, theo XH thì doanh nghiệp SX quá nhiều

Thực tế thì doanh nghiệp vẫn SX tại Q1

Theo XH, giá thép nên là P2, nhưng doanh nghiệp vẫn bán ở P1, phần chên lệch P2-P1 chính là mức giá hoạt động SX thép gấy ra cho ngư dân và môi trường

Nếu sản lượng ngày càng tăng, Diện tích ABC ngày càng lớn, sản phẩm SX ngày càng nhiều thì thiệt hại lại càng lớn => sự vô hiệu quả kinh tế

#3. Bản chất của sự vô hiệu quả kinh tế:

Bản chất sự vô hiệu quả kinh tế chính là định giá sản phẩm chưa được thỏa đáng vẫn còn chi phí nằm ngoài thị trường. Bởi vậy vẫn tạo ra 1 chút lợi thế cho hoạt động SX và là cớ sở kích thích đầu tư và vấn để môi trường ngày càng ô nhiễm trầm trọng

About these ads

One thought on “Câu 3+4 (6₫) Ngoại ứng tích cực/tiêu cực & Sự vô hiệu quả kinh tế *

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s